Gevallen bomen, toekomstig dood hout

Dood hout

Heb je wel eens een zwarte specht gezien? Deze prachtige vogels zijn alleen maar te zien als er dood hout is. Boswachters hebben geleerd, dat je dood hout niet weg moet ruimen, sterker nog, je moet zorgen voor voldoende dood hout.

De beekprik

De beekprik is de bekendste beekvis en is vanwege zijn bijzondere leefwijze een beschermde vis. Ooit was de beekprik een kroonjuweel in het Renkumse en Heelsumse beekdal.

Vrijwilligers

Op zaterdagochtend werken vrijwilligers van Natuurmonumenten.

Papiermolenbeek

Papiermolenbeek weer (tijdelijk) watervoerend na acties van de bekenwerkgroep – Maarten Veldhuis

Geknobbelde Amerikaanse rivierkreeft

In het Heelsums beekdal is de geknobbelde Amerikaanse rivierkreeft gevonden. Dit is een invasieve uitheemse soort die schadelijk is voor de waterlopen.

Vliegend Hert, Lacanus cervus

Het vliegend hert is een van de spectaculairste insecten van Nederland te vinden op de Veluwe, in Twente en Zuid Limburg op aftakelende eiken en beuken.

Adder

De adder komt voor op de Wolfhezerheide, maar je ziet hem zelden. Alleen het ritselen van struikjes en gras verraad hem.

Dodaars

De dodaars is onze kleinste futensoort en te zien in de moerasgebieden van de Jufferswaard.

Arjan de Vries in zijn natuurgebied, waar hij elke week te vinden is (Bron: Bosgroepen)

Kleiputten

Particulier natuurgebied als belangrijke waterbuffer

Bosuil

Bosuil is een middelgrote uil met opvallende ronde kop en donkere ogen. Jaagt alleen ’s nachts en slaapt overdag.

Boomschuim

Boomschuim is in het Beekdal te vinden als het na een droge periode weer regent, ook bij heftige regenval na nachtvorst.

Het roffelt in het beekdal

Het roffelt in het beekdal.
De specht is de hele dag door aan het tikken, hameren en drummen wat klinkt als geroffel.

Lepelaar

De lepelaar is een witte vogel, ongeveer 80 cm, met een spatelvormige verbrede zwarte snavel. De lepelaar is regelmatig in de Jufferswaard te zien.

Padden en Kikkers

Padden en kikkers leven in vochtige gebieden. In het voorjaar zien we ze in het Beekdal in de poelen waar ze paren en dril afzetten.

Grote zilverreiger

Grote zilverreigers worden ook in het beekdal steeds vaker gezien en dan vooral in de winter.

Reuzenzwam

Reuzenzwammen zijn de grootste zwammen van Nederland, en zelfs van Europa. Ze vormen grote, bruine, waaiervormige platen van soms wel een meter breed.

De wortels van ons land door Joris Jan Hellevoort

De wortels van ons land

Op de website van MergenMetz staat een mooie recensie van het indrukwekkende boek ‘De wortels van ons land’ door Joris Jan Hellevoort.

Het is weer paddenstoelentijd, ook in het Beekdal

Paddenstoelen hebben niets met heksen te maken, maar dat maakt ze niet minder magisch. Het zijn de opruimers van de natuur, ze leven in een symbiose met bomen en voorzien dier en mens van eten.
Lange tijd werd gedacht dat heksen of de duivel een rol speelden bij het verschijnen van paddenstoelen. Je kunt namelijk niet zíen hoe ze ontstaan. Nu weten we wel beter.
Paddenstoelen zijn de vruchtlichamen van schimmels en ontstaan uit schimmeldraden (mycelium) die groeien in de grond, tussen bladeren of in hout. Uit de kleine schimmelknopjes aan de rand van het mycelium kunnen ieder jaar meerdere paddenstoelen groeien. Vocht en (micro)klimaat moeten dan wel precies goed zijn. In de herfst is dit vaak het geval, daarom zie je dan zoveel paddenstoelen. Paddenstoelen planten zich voort met sporen. Eén spore is minuscuul en kun je niet zien; een hele hoop sporen bij elkaar vormt een soort poeder. De sporen verspreiden zich meestal via de wind, maar soms ook doordat de paddenstoel ze actief katapulteert, of via insecten.

Jelte gaat op zoek naar paddenstoelen op de Veluwe 12-2024, video van binnenste buiten, aan de rand van de Veluwe, in het Renkums Beekdal, laat Jelte zijn fascinatie voor paddenstoelen zien.

Heksenring
(ring van paddestoelen)

Opgeruimd staat netjes

Paddenstoelen zijn essentieel voor het ecosysteem. Ze kunnen puinruimen en dienen als voedsel voor dier en mens. Je kunt spreken van een drieledige functie van paddenstoelen. De groep paddenstoelen die rottend organisch materiaal en dood hout afbreken en omzetten naar mineralen en voedingsstoffen voor planten vormen de saprofyten.

Meedogenloze parasiet

Dan heb je de parasieten; deze paddenstoelen onttrekken voedingsstoffen aan hun gastheer en komen veelal op levende organismen voor die al in slechte toestand verkeren. Inlandse eiken zijn bijvoorbeeld gevoelig voor honingzwammen. Wordt een eik geïnfecteerd dan gaat de boom op den duur vaak dood. Het dode hout wordt zachter en dient zo weer als leef- en voedselplek voor talloze dieren.

Voor wat hoort wat

De symbionten ten slotte leven in harmonie met hun gastheer. Deze paddenstoelen gaan een verbinding aan met boomwortels om stoffen uit te wisselen. De zogenoemde ectomycorrhiza-schimmels komen voor in gebieden die van nature voedselarm zijn. Dankzij die schimmels krijgen bomen voldoende voedingsstoffen en water zodat ze beter kunnen overleven. Als beloning geven de bomen suikers aan de schimmels. Echte ruilhandel dus.

Verstikkend stof

Als er al veel stikstof (en dus voedsel) in de bodem zit, hebben bomen geen ectomycorrhiza-schimmels nodig. Ze geven dan minder suikers af, waardoor deze paddenstoelen verdwijnen. Maar de bomen hebben daarmee ook een probleem: zonder schimmels is het voor hen moeilijker om periodes van droogte te overleven. Bovendien spelen sommige schimmels een rol bij het verkrijgen van fosfaat en water of de bescherming tegen zware metalen. Door hun gevoeligheid voor stikstof en andere bodemeigenschappen geven paddenstoelen een goed beeld van hoe het met de bodem gesteld is.

Bronvermelding

  • Foto’s: Toine de Leeuw
  • Nature today
  • binnenste buiten – video – “Jelte gaat op zoek naar paddenstoelen op de Veluwe”. 12-2024

Hazelworm

De hazelworm  (Anguis fragilis) is een pootloze hagedis die je ook in het Beekdal tegen kunt komen, levend tussen de bladeren en takken in de strooisellaag.

Zwavelzwam

De Zwavelzwam (Laetiporus sulphureus) is een grote houtzwam die is opgebouwd uit een toef vlezige spatelvormige hoeden.

De Pilo Podwalk op Omroep GLD

In de Jufferswaard bij Renkum vind je de Pilo Podwalk. Een informatieve wandeling langs de resten van de Pilo steenoven.

Eekhoorn

De gewone of rode eekhoorn.
De grootste kans om eekhoorns te zien is in het bos ’s ochtends vroeg of laat in de middag.

IJSVOGEL

De IJsvogel is een opvallende verschijning door zijn blauwe en oranje kleuren die regelmatig te zien is In de Jufferswaard en langs de beken.

Recreatiezonering

Recreatiezonering, natuurgebieden worden ingedeeld in zones voor verschillende activiteiten, met als doel een beter evenwicht tussen natuur en recreatie.

Fazant

Tijdens een wandeling door het Beekdal hoor je in april en mei regelmatig de roep van de fazanthaan. Fazanthanen zijn nu op hun mooist.

IJshaar in het Beekdal

IJshaar is een verzameling heel dunne, zijdeachtig glanzende, lange ijsdraadjes die uit stukken hout en takken komen.

Baardvleermuis in de Jufferswaard

In de ruïnes van de steenfabriek Pilo in de Jufferswaard huizen baardvleermuizen. De baardvleermuis is de kleinste Europese vleermuis.

Echte Tonderzwam of Tondelzwam

Echte Tonderzwam
Deze paddenstoel heeft de vorm van een paardenhoef. Hij groeit in tegenstelling tot veel andere paddenstoelen het hele jaar door. Het is een meerjarige paddenstoel die veel voorkomt. Hij houdt niet van vitale, levende bomen en groeit dus alleen maar op oude, beschadigde en dode bomen en boomstronken.

Zeldzame soorten

In 2017 is opnieuw de flora en fauna van Laag Wolfheze geinventariseerd. Nog steeds zijn er veel zeldsame soorten te vinden.

Wandeltip: Oud Wolfheze

In ongeveer een uur loop je langs mooie punten (sterren) in het gebied, waar vroeger het dorp Wolfheze lag. Startpunt is de parkeerplaats Oude Kloosterweg, tegenover hotel Wolfheze.

Het Korte Ommetje

Korte wandelingen voor de mensen die niet ver kunnen lopen en ook van het Heelsums Beekdal willen genieten.

Ecoduct Wolfhezerheide

Het in 2011/2012 aangelegde Ecoduct Wolfhezerheide verbindt de versnipperde natuur bij Wolfheze.

De Duizendjarige Den

Achter Hotel Wolfheze ligt De Duizendjarige Den, omgeven door een hekwerk. Hij werd geboren tussen 1600 en 1650 en heeft … Meer…

Landweer‬

Een landweer of landgraaf is een lijnvormige doorgaande aarden grenswal en/of diepe sloot met vaak een doornenhaag.

De Stomp van de Wodanseik

Strak aan de Papiermolenbeek staat de stronk van wat eens een machtige en bijzondere Wodanseik was.

klokbeker

Grafheuvels

Deze twee grafheuvels worden regelmatig onderhouden en blijven daardoor goed zichtbaar. Ze staan bij het ROB geregistreerd. De heuvels zijn … Meer…

de Koningsheuvel

Door de rijke vondsten uit deze grafheuvel werd deze de Koningsheuvel genoemd.

zwart boomspijkertje

Boskorstmossen

De Wodanseiken zijn niet alleen historisch bijzonder, maar er komen een aantal zeer bijzondere en zeldzame korstmossoorten voor.

Sprengen

Vanaf het begin van de 16e eeuw werden sprengkoppen en beken gegraven om water naar de watermolens te voeren.

Bever in de Jufferswaard

De bever is een van de grootste knaagdieren van Europa. In de Jufferswaard komen bevers voor en leven in kleine familie groepen.

Wandelroutes vanaf Station Wolfheze

Het Heelsums Beekdal is een mooi gebied voor een wandeling. Op dit moment zijn er twee initiatieven om nieuwe wandelroutes te ontwikkelen in het Beekdal zelf– het rondje Doorwerth en de wandeling van Spreng tot Beek.

De Swarte Colck

De Zwarte Kolk is het begin van de Papiermolenbeek, dus de plek waar de belangrijkste sprengkop van deze beek zich bevindt.

Noordberg

Noordberg ligt ten zuiden van het dorp Heelsum, aan de voet het natuurgebied Jufferswaard. Onderaan de Noordberg stond de galg van de Heerlijkheid Doorwerth.

Ringslang

Ringslangen zijn herkenbaar aan de ring vlak achter de kop met een kleur, die varieert tussen vaalwit, geel of zelfs oranje.